Vossen en pluimvee
De vos is allicht één van de meest besproken roofdieren. Het is een opportunist in zijn voedselkeuze, een alleseter die bij gelegenheid ook onze lievelingsdieren op het menu heeft staan. Hij laat geen kans onbenut om een kip of eend mee te pikken wanneer de gelegenheid zich voordoet. Dit betekent nog niet dat alle vossen pluimveerovers zijn en voortdurend ons pluimvee belagen. Vaak is het zo dat een enkel dier het op de kippen gemunt heeft en daarbij onder bepaalde omstandigheden driest te werk gaat. De paniekreactie van het pluimvee op de aanwezigheid van de vos en het feit dat de vogels niet kunnen vluchten, zorgt ervoor dat de vos meer dieren doodt dan noodzakelijk omdat zijn jachtinstinct wordt aangewakkerd totdat de rust weerkeert. Dit fenomeen wordt ‘surplus killing’ genoemd.
Voorkomen is beter dan genezen
Wil je predatie door de vos uitsluiten, dan doe je er goed aan de kippen ’s nachts in een degelijk hok op te sluiten of aan te leren in een boom te slapen. Lukt dat niet, dan kan je ervoor zorgen dat de vos de kippenren niet binnen kan ofwel wordt afgeschrikt.
Voor een vossenveilige kippenren houd je best rekening met de volgende elementen:
- De omheining is tenminste 2 m hoog om te vermijden dat de vos eroverheen springt. Ze bestaat uit een stevige gaasdraad.
- De draad rondom het hok wordt strak gespannen en voorkomt dat de vos over de draad klimt.
- De maaswijdte is maximum 7 cm en bij voorkeur kleiner. Een maaswijdte van minder dan 1,5 cm is ideaal omdat het voor de vos moeilijk wordt er tegenaan te klimmen en het gaas ook steenmarter en bunzing buitenhoudt.
- De bovenkant van de ren is volledig afgeschermd door een dak, een net of een traliewerk. Dit is vooral handig bij een kleine ren. Ofwel is de bovenkant van de omheining naar buiten toe omgeplooid onder een hoek van ongeveer 30° (zie foto) om de vossen te verhinderen over de afsluiting te klauteren.
- De draad is onderaan ongeveer een halve meter in de grond ingegraven, waarbij hij naar buiten toe is omgeplooid onder een hoek van 90° tot minstens 30°. Dit voorkomt dat de vos onder de draad een gat naar de ren graaft. Tegels of betonplaten die tegen de omheining worden gelegd voorkomen eveneens het onderdoor graven.
- Onder- en bovenaan kunnen één of meerdere schrikdraden worden voorzien. De eerste draad komt op een hoogte van een halve meter en een tweede helemaal bovenaan de afsluiting of op minstens anderhalve meter hoogte (zie foto).
- Lekken worden uitgesloten door beschadigingen meteen te herstellen. Vermijd opstapjes die de dieren toegang kunnen verschaffen, zoals een boom, een ton, een houtstapel, een speeltoestel of het dak van een bouwsel dat aansluit op de ren.
Andere mogelijkheden
- Een vos mijdt honden. Een waakzame hond kan ongenode gasten van de kippenren weghouden. Ook de uitwerpselen van de hond die verspreid rondom het hok worden gelegd, schrikken vossen af.
- Vossen blijven op een veilige afstand wanneer je binnen dezelfde omheining als je kippen ook geiten of schapen houdt.
- Geuren die de vos associeert met de nabijheid van een mens, zoals mensenhaar, oude schoenen, azijn en menselijke urine, kunnen vossen uit het kippenhok weghouden. Ze hebben echter enkel een tijdelijk effect, want ze werken alleen zolang de geur redelijk vers is. Ze zijn daardoor enkel inzetbaar om een oplossing te geven aan een tijdelijk vossenprobleem. In de handel zijn middeltjes te verkrijgen die een geur verspreiden waar vossen een hekel aan hebben. Deze werken echter niet.
- Het afspelen van luide muziek en praatprogramma’s d.m.v. een radio kan ook effect hebben, in de veronderstelling dat er geen gewenning optreedt. Dit is te voorkomen door het gebruik van een timer, waardoor de radio enkel tijdens de kritische periode en op wisselende tijdstippen speelt.
- Sluit de kippen 's nachts op in een degelijk nachthok. Wanneer het teveel moeite kost om het nachthok van de kippen dagelijks af te sluiten, kan je gebruik maken van een automatische hokopener en -sluiter die de deur van het kippenverblijf automatisch sluit bij schemering en terug opent zodra het licht wordt. De lichtsterkte kan zelf geregeld worden. Bekijk een video over de werking van het systeem. Elektrische poortopeners zijn bij verschillende bedrijven die (kippen)hokken verkopen te vinden, zoals bij 't Neerhof. Er is in België ook een bedrijf dat een kant en klaar systeem aanbiedt.
Meer weten
Slimmer dan de vos. Brochure over de beveiliging van de kippenren tegen vossen en de omgang met mogelijke bedreigingen.- De vos: problemen én oplossingen. Extra websitepagina over de vos op de website van Natuurpunt.
- Naar een verantwoord vossenbeheer. Actie van de Zoogdierenwerkgroep voor een betere bescherming van de vos.
- Vulpes vulpes - de vos op het internet. Veelzijdige informatie over vossen.
